सुलझन

(कभी कभी खुद की शांती मन को डरा देती है...

कभी कभी खुद ही को मिले सवालों के जवाब मानने के लिए मन तैयार नहीं होता...

कभी कभी इक दुष्कर लगने वाली उलझन सुलझ जाएँ, तो भी यह मन उस आनंद का भार झेल नहीं पाता...

ऐसी सुलझन पे भला कोई क्या करें?)

खुद की तलाश में हम
       ना जाने कहाँ आ गए
यहाँ तो मददगार ख़ुदा को आवाज़ दी तो भी
       तसल्ली में खुद की आवाज़ ही सुनाई दे रही हैं

क्या खुद को पा गएँ हैं हम?
       या खो दिया है अपने ही ख़ुदा को इस तलाश में?

कैसी हैं यह सुलझन?
                      सुकूँ पा कर भी अब
                                              बेक़रार हो रहें हैं...!

   -

सोनल  :)

छायाचित्रकार: रसिका शिलेदार

निःस्वार्थ भोगी

आपल्यासमोर सतत हसणारे तर खूप असतात;
पण आपल्या मिठीत शिरून रडणारे कोणी हवे...
                                                                        यातून जाणवतो मला माझ्यावरचा विश्वास!

टाळ्या देऊन, मिठ्या मारून दिल खुश करणारे खूप असतात;
पण आपला हात हातात धरून तासन् तास उगाच बसणारे कोणी हवे...
                                                                        यातून जाणवते मला माझ्या सहवासाची आस!

गोड बोलून समोर आपले मन सांभाळणारेही खूप असतात;
पण भांडून पुन्हा आपल्याच कुशीत शिरून 

आपलीच तक्रार आपल्याकडे करणारे कोणी हवे...
                                                                        यातून जाणवतो मला मैत्री टिकवून धरण्याचा ध्यास!

असा मित्र मिळावा कोणी योगी,
मोही-निर्मोही नात्यांच्या पलिकडला जोगी...
स्वार्थापल्याडच्या मनातल्या कप्प्यात
साकार-निराकार-सगुण-निर्गुण, 

                                                                        असावा कोणी मित्र 

                                                                       आपल्या अस्तित्वाचा 

                                                                           निःस्वार्थ भोगी!

-

  :)

     सोनल

पाऊस आणि आपण

पाऊस

फक्त बरसतो;
                       आपण

                       कधी रडतो,
                                          कधी हसतो,
                                                            कधी नुसतेच स्तब्ध होतो
                       या पावसात भिजून...
 

                       कधी पावसात भिजून वाहून गेलेली,
                       लगदा झालेली
                       स्वप्नं आठवून;
                                          कधी पावसात साठलेल्या डबक्यांत दूरवर
                                          डौलात जाणाऱ्या आपल्या कागदी स्वप्नील होड्यांचा
                                          तांडा आठवून...
                                                             कधी कागदंच नाही म्हणून
                                                             कोऱ्या कल्पनांच्या होड्या
                                                             पावसात पाठवून...!
                                                 ---
पाऊस
फक्त रुजवतो;
                       आपण
                       कधी अडतो,
                                          कधी वाहवतो,
                                                              कधी जिरतो,
                       या पावसात फसून...
                      कधी पावसात चिंब होऊन
                      ओल्या आठवणींना
                      उराशी कवटाळून;
                                         कधी पावसात झिंगून
                                         हृदयाच्या कप्प्यांना आप्तांसमोर
                                         निरागसपणे रिते करून...
                                                             कधी आपले बरसणे झेलायला धराच नाही म्हणून
                                                             आपणंच आपल्याला
                                                             सावरत जाऊन...!
                                                 ---
पाऊस
फक्त हसतो;
उंचाहून उड्या तो घेत असतो
आणि पडत-धडपडत मात्र आपण असतो.

                       आपण शहारून बरसू लागतो तेव्हा
                       हाच पाऊस डोळ्यांतून वाहू लागतो...
                       आनंद- दुःख नाव नसतं त्याला काही
                       तो फक्त पाऊस असतो!

                                         आपल्या वर्षावात नकळत कधी
                                         पाऊस ही चिंब चिंब होऊन जातो;
 

                                                             पाऊस होऊन
                                                                                  पावसात कधी
                                                             आपण
                                                                                  फक्त बरसतो...!

- 

     :)

          सोनल

पावसा पावसा

(तो दिवस ०३ जुलै २०१४ होता, आणि आज १७ ऑगस्ट २०१५... परिस्थिती दुर्दैवाने अगदी जशीच्या तशी :(
आषाढ, अधिक कोरडेच गेले; श्रावणात तरी बरसा रे कृष्णमेघांनो.......)



पावसा पावसा कधी येशील भरून?
मान दुखाया लागली वर बघून बघून.

काळे काळे ढग येती मध्ये तोंड दाखवाया
आशेला पुरते दृश्य पंख फुटावया..

वारासुद्धा येतो, छान वाटते क्षणिक
पुन्हा येते उन्ह, सारे भासते भ्रामक.
 
चार थेंबांचा करून धरेवर शिडकावा
उपकाराच्या तोऱ्यात जाई मेघांचा हा थवा..
 
जीव त्रासला, ग्रासला उन्ह पिउन पिउन
मेघा बरस रे आता तरी ओंजळी भरून..
 
आटलेल्या नद्या आणि कोरडी धरणे,
आता भर जीवनाने, ऋणी राहील हे पुणे...!



-
तुझी
चातकासारखी वाट पाहणारी,

सोनल

मैत्री करायला...

डोंगराशी मैत्री करायला जिगर लागते
कधी त्याचा सहनशक्तीचा संयम कोसळलाच
तर त्याला कुशीत झेलायला मोकळ्या मनाची दरीच लागते.

सागराशी मैत्री करायला हिंमत लागते
कधी आल्याच उफाळून बेभान भावनांच्या उंच लाटा
त्यांना छातीवर घेऊन सावरायला दिलदार रेतीची किनारच लागते.

आकाशाशी मैत्री करायला निधडे काळीज लागते
सारं मन घेऊन आभाळ कोसळले तरी
त्याला रुजवून कवेत घ्यायला क्षितिजाला धावणारी धरणीच लागते.

- 

सोनल

:)

अग्निपंख

        "या पृथ्वीवर जन्म घेणाऱ्या प्रत्येक जीवाची निर्मिती करण्यामागे देवाचा विशेष हेतू असतो. विशिष्ट कार्यासाठी प्रत्येक जण इथे अवतरतो. आपण सर्व जन्मतः त्या दैवी शक्तीचा, अग्निबिंदूचा अंश अंतरात घेऊन येतो. त्या अग्नीला पंख लाभावेत यासाठी आयुष्यभर आपण प्रयत्न करत राहावे आणि मग त्या प्रकाशाने जग मांगल्याने भरून जावे."

- डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम (अग्निपंख)

       काळ एके दिवशी प्रत्येकालाच त्याच्या सोबत घेऊन जातो.

       त्यानंतर सोबत राहतात त्या आठवणी.

              २७ जुलै, २०१५... भारताच्या सर्वांत लाडक्या अशा पुत्राला काळाने हात दिला, आणि त्यानेही तो समाधानपूर्वक स्वीकारला. आपले लाडके आणि आदर्श व्यक्तिमत्व, 'मिसाइल मॅन’, डॉक्टर ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांना काल भौतिक विश्वाने अखेरचा सलाम केला.

       आपणा सर्व युवकांचे प्रेरणास्थान, डॉ. अब्दुल कलाम, हे त्यांच्या विचारांप्रमाणेच प्रत्यक्षात देखील अंतरातील अग्नीला पंख देऊन, राष्ट्राला स्वप्न पहायला शिकवून आणि ती पूर्ण करण्यासाठी मने प्रज्वलीत करून काळाच्या पडद्याआड गेले, तरी सर्वांच्या मनःपटलावर ते नेहमीच विराजमान राहतील. या अग्नीच्या प्रकाशाने जग नेहमीच मांगल्याने भारून जाईल.

या प्रकाशाचे कण वेचण्यास प्रयत्नशील,

सोनल.  

पावसाळा आला :D

एक सावळा अलगद आला
तापलेला सूर्य मवाळ झाला,
ओल्या गारव्याची चाहूल लागली
जून जसा मिरवत आला।

                                                  प्लेन निळे झबले सोडून
                                                  ढगांनी सजलेला झगा घातला,
                                                  आकाशाने पावसाळ्याला
                                                  पुन्हा नव्याने सलाम ठोकला।

काही दिवस आनंद लुटायला
उन्हें देखील तयार झाली,
सरींसोबत न्हाऊन निघायची
जय्यत तयारी सुरू झाली।

                                                  किरणांसोबत लपंडाव खेळायला
                                                  सरी सुद्धा आतुर झाल्या,
                                                  त्या झेलायला धरणीच्याही
                                                  मनात हुरहुरी गोड दाटल्या।

आमच्या शाळा उघडू लागल्या
अन् उन्हाच्या शाळेला सुट्ट्या लागल्या,
ढगांच्या पाट्या फोडायला आता
पावसाच्या सरी अधीर झाल्या।

                                   
                                                      :)
                                                        पाउसवेडी ;)
                                                                           सोनल.

मैत्री

              (साला, ही 'दिल दोस्ती दुनियादारी' मालिका छळते... इतकी गोड मैत्री समोर दाखवते आणि मला माझ्या मित्रांच्या आठवणीने बेजार करून सोडते... हा हा हा!
आज थोडेसे फक्त माझ्या मित्रांसाठी...)

                              "डोळ्यांतल्या अश्रूंचं रूप केव्हा हास्यात पलटवेल,
                               तुमच्या नकळत हळूवार तुमच्या पायात रुतलेला काटा काढेल,
                               कळणार देखील नाही तुम्हाला अशी किमया करून
                               'मित्र' नावाचा किमयागार जीवनात सुखद क्षणांचं नंदनवन फुलवेल."

                सच्च्या मित्राची याहून वेगळी ती ओळख काय असेल? तुम्ही अडचणीत आहात, दुःखात आहात वा वैफल्यग्रस्त आहात, याच मित्रांचे खांद्यावरचे आश्वासक हात अशा वेळी मनाला उभारी देत असतात. सुखा-समाधानाच्या वेळी तुम्हांला हसताना पाहून त्याच्याही नकळत त्याच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू तरळून जातात. अशा मैत्रीच्या डिक्शनरित 'स्वार्थ' हा शब्दच नसतो.
                            
                              "निरभ्र आकाशासारखी सुंदर ती मैत्री
                               मनावरचं मळभ दूर करणारा तो मित्र!"
                
                 जगाच्या पाठीवर असणारं सगळ्यांत अनमोल रत्न म्हणजे मैत्री! कोणाला कधी कुठे गवसेल सांगता येत नाही. मैत्रीला वय नाही, नात्यांचं बंधन नाही. निखळ प्रेम म्हणतात ते फक्त मैत्रीतच असू शकतं. मैत्रीच्या या देशात फक्त मित्राला समजून घेणं असतं. त्यांना भाषेचं बंधन नसतं, कारण ते डोळ्यांतून डोकावून हृदयाची भाषा वाचतात.
                 इथे मनाचा कठोरपणा सुद्धा मायेच्या ओलाव्यापोटीच असतो. जिथे मित्र चुकतो तिथे आधी आपल्या मनावर दगड ठेवून मग त्याला शिक्षा सुनावली जाते. या देशाचं सारं गणितंच न्यारं असतं. इथे एक अधिक एक एकंच होतात, अन् भावनांचं शेअरिंग करून स्ट्रॉन्ग कोवॅलंट बॉन्ड बनतात.
खरंच नशीब लागतं या देशाचा व्हिसा मिळायला. कारण, आजच्या धावपळीच्या युगात बऱ्याच जणांना फुरसदच नसते तिकडे डोकवायला. आज हे लिहायचं फक्त निमित्त! मला माझ्या दोस्तांबद्दल काय वाटतं हे कधी तरी नको का त्यांच्यापर्यंत पोहचायला?

                             "छोटे-मोठे भांडण तंटे सगळ्यांमध्ये होत असतात,
                              अहंकार बाजूला ठेऊन जे हे विसरतात अन्
                              पुन्हा दुसऱ्या दिवशी गळ्यांत हात घालून शीळ घालत
                              'चल यार कालचं सोड, आजचा प्लॅन काय?' म्हणतात
                              ते खरे मित्र असतात.
                              आई-वडील भावंडांप्रमाणेच ते
                              आपल्या जीवनाचा एक हिस्सा असतात
                              आयुष्याच्या शेवटीही मनाला आठवांच्या रूपाने
                              सुखावणारा एक किस्सा असतात.
                              त्यांचा न सांगता धरलेला अबोला
                              काळीज चिरून टाकणारा असतो
                              त्यांच्यापासून दूर असताना आपण
                              त्यांनाच आठवून कधी रडतो, कधी हसतो..."

                 अशा या साऱ्या मैत्रांचे माझ्या जगण्याला असलेले योगदान मी कधीच नाकारणार नाही;
                 त्यांना आज ऐवढीच कबूली देऊ शकते,
                 त्यांच्याशिवाय माझं सुंदर जीवनाचं स्वप्न कधीच साकारणार नाही.

:)
  तुमची
          सोनल.

नावात काय ठेवलंय?

(कवितेतील नावे ही कोणाही व्यक्तीला उद्देशून वापरलेली नसून फक्त एक गम्मत म्हणून शब्दखेळ मांडला आहे याची कृपया वाचकांनी नोंद घ्यावी.
धन्यवाद !)


शेकू म्हणे काय ठेवले नावात?
नाव नोहे खरे, खरे अस्तित्व जगात!
                         सोनू म्हणे, चोख तव शब्दांचा महिमा
                         आजच्या युगात सुनैना लावी चष्मा
भिकाऱ्याचे नाव राजा, दरोडे घाली राम
बोक्याचे नाव बंड्या आणि मालक टॉम
                         अविश्वासू विश्वास, विवेक अविचारी
                         राणी कवडीचुम्बक, जीवन मारेकरी
अभय भित्रेबुवा, भारती देशद्रोही
इथे ऐश्वर्य दरिद्री, सुखीला सुख नाही
                         रसिक अरसिक, प्रीती कडकलक्षुमी
                         सुहास हा उदास, विद्याला डोकं कमी
बाबा शेक्सपिअरा, खेळ आटोपते सारा
तुझ्या सत्याला पुरावा हा नावांचा पसारा
                         आम्ही लहान माणसे, तुम्ही फारंच महान
                         तरी वाटले करावे थोडे शब्दांचे मंथन!


-
:)
सोनल

चैत्र आणि वैशाख

(सर्वांच्या आयुष्यात एकदा तरी घडणारा प्रसंग:
आपल्याला एरवी समजून घेणारेच आपल्यासोबत तात्विक वादाचे शिकार झाले आणि त्यांच्या साथीची गरज असतानाच आपल्याला एकटे सोडून हट्टाने थोडे लांब झाले...
स्वतःची समजूत स्वतःच काढायची छानशी जबाबदारी स्वतःवरच येऊन पडली
तेव्हा कुठे शब्दांची अन् विचारांची अशी गळाभेट घडली.)

आपल्यासोबत आपल्याला समजून घेणारं कोणी तरी असावं, असं का वाटतं नेहमी? का भय वाटतं या एकटेपणाच्या बागुलबुवाचं?
हं; शेवटी जन्मापासून मृत्यू पर्यंत नैसर्गिक असलेला हा एकच घटक - एकटेपणा!

तो बाजूचा डोंगर, झाडा-वेलींना अंगाखांद्यावर घेऊन
वादळ-वाऱ्याशी टक्कर देतो, एकटाच!
तो समोरचा सागर, आपल्या फेसाळत्या भावना घेऊन
किनाऱ्याकडे झेपावत राहतो, एकटाच!
का? का मानवी मनाला चीड या एकाकीपणाची?
शेवटी, सर्वांना प्राण पुरविणारा वाराही वाहतो एकटाच!
ऐकलंय कधी कोणी, सूर्याला एकाकी वाटतंय;
म्हणून उगवलाच नाही पट्ठया, कारण सारं सुनं-सुनं भासतंय?
नाही ना?
मग का सारं विश्वच थांबून जातं माझ्यासाठी,
जेव्हा वाटतं एकाकीपणाचं आभाळ मला टेकतंय?
का नाही स्वीकारता येत एक नैसर्गिक सत्य?
साथ-सोबत-एकटेपणा - सारे मनाचेच खेळ,
सारे सारखेच मिथ्य!
एकट्या जगत आलेल्या आपल्या मनाला लाडावून ठेवतात
आपले luckily भेटलेले मैत्र;
फुंकर घालतात जखमांवर,
रखरखीत उन्हांत सुखावून जातो चैत्र.
चैत्रातील वसंत वेडावून जातो जीवाला;
जाताना पाहत नाही,
मागाहून येणारा वैशाखवणवा जाळून टाकतो मनाला...
चैत्र काय, वैशाख काय - दोन्ही ऋतूच, बदलणारे
समज-गैरसमजांच्या खेळात अशी नाती हिंदकाळत ठेवणारे!

(सारांश असा, कोणाचं मैत्रीचं झाड कधी वादळाने तुटू नये. त्याच्यावरच स्वप्नांची पाखरं झोके घेतात; सावलीखाली त्याच्या थकलेले जीव सुखाने क्षणभर विसावू शकतात.)

-
   :)
   सोनल

ती कविता एकाकी

ती कविता एकाकी

कळकळीने शोधणारी

कोणी न तुडवलेल्या वाटा...

निसर्ग सौंदर्याच्या शोधात

स्वतः देखील नि:सर्गच राहिलेली

एक कविता...

रानातल्या अनोळखी फुलाप्रमाणे

गुलाबासारखं कौतुक वाट्याला न आलेली

ती एक रंगीत कविता...

उदय-अस्त आत्मीयतेने अनुभवणारी

काळोखाच्या आडून येणारा प्रकाश जोखणारी

एक आतुर कविता...

काटे-फुलं तुडवत

वाऱ्यावर शब्दांना खेळवत 

वाचक सांगातीची आस बाळगून

आपल्या वाटा धुंडाळणारी

ती कविता... सृजनाची

- कोरी तरीही भारलेली

जीवनाच्या नशेत गर्क 

हर पळ नव्याने जगणारी - ती कविता एकाकी!

- 

:)

सोनल

बोलने लगी है सियाही

जो बीत रही है दिल पे वोही उतर रही है कलम से अल्फ़ाज बन कर  वरना ख़ामोशी ही हमारी हमराज़ रहा करती है... आजकल कागज़ पे सियाही उमटकर बोलने लगी है बहोत कुछ वरना हमारी जुबाँ भी तो चुप सी रहा करती है...l

- 

:)

सोनल

प्रयोजन

आम्हां घरी धन शब्दांचीच रत्नें 

शब्दांचीच शस्त्रे यत्नें करूं ll

शब्दचि आमुच्या जीवाचे जीवन 

शब्दें वाटूं धन जनलोकां ll

तुका म्हणे पहा शब्द चि हा देव 

शब्दें चि गौरव पूजा करूं ll

- संत तुकाराम

नमस्कार मित्र हो!

शब्दांबद्दल थोर संत तुकाराम यांनी मोजक्या शब्दांत इतके काही लिहिले असता आम्ही बापडे आणखी काय बोलू जाणार?

शब्दवेड्या जीवांना माझ्या भावना नक्कीच समजल्या असतील. 

अशाच काही आमच्या, काही तुमच्या भावनांचे रंग शब्दरूपात उतरविण्याचा हा आमचा लहानसा प्रयत्न.

भाव आणि शब्द यांची सांगड घालण्याचा हा खटाटोप आपल्या पसंतीस उतरेल अशी आशा! :)

सुधारणेसाठी करण्यात येणारया सूचना आणि कल्पनांचे स्वागत आहे.

-

:)

सोनल किशोर थोरवे.