About Me

My photo
Nature Lover, Traveller, Astronomer, STEM Educator, Teacher Educator, Science Communicator, Writer and Lifelong Learner

Monday, 5 November 2018

कातरवेळ


through my Paintbrush

कातरवेळ निभावून नेणं खरंच अवघड होतं.

एकेक क्षण मनाला खोल-खोल चिरत जात होता. शांतता सहन होत नव्हती, आणि गप्पा मारणारे आसपास असूनही त्यांत ती रमत नव्हती. हातातली कामं संपलीच होती, तरी ती कामं शोधून वेळ मारायच्या प्रयत्नात होती. आई 'तुझ्या सोबत बसते'  असं तिला म्हटली होती; पण 'मला एकटीला बसणं आवडेल' असं म्हणून ती पुन्हा स्वतःला कामात गुरफटून घेऊन बसली होती.
 
जेवण अजून झालं नव्हतं, पण आज तिची जेवण्याची इच्छाही होत नव्हती. कारण कळत नव्हतं तिला, तरी ही कातरवेळ ओलांडून गेली की सगळं नीट होईल याची खात्री तिला होती. म्हणायला शांती, म्हणायला तणतण, म्हणायला हातात काम आणि म्हणायला उगाच रिती वणवण अशी काहीशी गत झाली होती.
 
एवढ्यात टपटपणाऱ्या थेंबांचा आवाज आला, तशी ती धाडकन उठली; अनवाणी एकटीच अंगणात गेली. एकच कृष्णमेघ होता डोक्यावर, मागे तारे ही दिसत होते. अगदी हाताभराच्या अंतरावर एकेक थेंब टपकत होते. पावसाच्या स्पर्शानेच जणू ती भयाण घालमेल संपेल या आशेने ती बाहेर धावली होती; आता ती थेंबांसोबत पकडापकडी खेळत होती...
 
चेहरा कोरडाच, पसरलेल्या बाहूंवर मात्र दोन थेंब जास्त बरसत होते, तेव्हा ती हळूच सरकून चेहरा तिथे नेत होती. चेहऱ्यावर बरसणारे थेंब तिची घालमेल धुवून टाकतील अशा वेड्या समजुतीत उगाच धडपडत होती. जोरदार बरसण्याचा वगैरे असा काही त्या मेघाचा आवेश नव्हता, हे पाहून ती धरणीवर आडवी झाली होती. पुढे जाता जाता त्या कृष्णमेघाने जो काही मोजक्या थेंबांचा शिडकावा केला, त्यातही आनंद मानून ती मनापासून भिजत होती. मेघाने आपली ओंजळ रिती केली, आणि डोक्यावर ताऱ्यांनी जाळी धरली. तिची घालमेल आता शांत झाली होती; त्या आगंतुक मेघाचे आभार मानून ती घराकडे वळली होती. 
 
त्या मेघाने तिला जाळणारी कातरवेळ सोबत नेली होती. 
ही कातरवेळ निभावून गेली होती...

🙇
सोनल

Friday, 12 October 2018

मेंदी आणि ती

हातांवर काढलेली मेंदी कायम ओलीच राहावी असं वाटतं 'ती'ला.
ओल्या मेंदीचा रंग, ओल्या मेंदीचा सुगंध, ओल्या मेंदीचा स्पर्श...
सारं कसं खूप खूप भावतं.

पण ती ही आयुष्याचा दाखला द्यायलाच समोर येते जणू...
हळू हळू सुकणार,
थोडी थोडी खपली होऊन निघणार,
चित्राला छान गडद रंग चढणार
आणि...
कालांतराने हवेत विरून जाणार!
आणि तरीही 'ती' पुन्हा नव्याने स्फुरेल तेव्हा हातांवर मेंदी काढत बसलेली दिसणार.


😊
सोनल 

Tuesday, 18 September 2018

आयुष्य


आयुष्य हे वाहत्या झऱ्यासारखं आहे... प्रारंभापासून निर्मळ, खळाळतं! आपल्याला खूप मोठं वरदान आहे की आपण वाहत्या आयुष्याची चव सुद्धा वाहता वाहता चाखू शकतो.
वाटेत काही फ्लेवर्स ॲड होत राहतात. ती बरेचदा आपलीच माणसे असतात, बरेचदा अनोळखी... बरेचदा काही प्रसंग असतात; आपल्यावर आलेले किंवा जवळपास झालेले...
 
काही चवी आवडतात... खूप... कधी ते सरबती मिश्रण संपूच नये असं वाटतं. पण यांचा आनंद आणखी हवा असं वाटेपर्यंत कडू चव लागते... आपली काय चूक? आपण फक्त वाहत राहतोय. वाटेत काय येणार याची जबाबदारी आपली थोडीच? ती चव त्या घटनांची असते... हो, पण ती चव सुद्धा चाखून न रडता पुढे वाहणं गरजेचं आहे. अडलं, रडत असो वा हसत, की खळाळणं थांबतं. निर्मळपणा हादरतो. त्यापेक्षा आहे तो झरा न अडता वाहत ठेवायचं काम आपण करुच शकतो. गोड घटनांचे आभार सौख्य दिल्याबद्दल आणि कटू घटनांचे आभार अनुभवाचं शहाणपण दिल्याबद्दल!
 
जी माणसं खरोखर आपली असतात ती दुधात साखर विरघळल्याप्रमाणे आपल्या नीर-सागराला क्षीर-शर्करा सागराचे रूप देऊन आपल्यासोबत वाहत राहतात. त्यांच्या या सोबत असण्याचा आदर राखून आपणही त्यांच्या झऱ्यासाठी शर्करेचं कार्य करत वाहायचं...
आणि यातलं काहीच जन्मापासून आपलं नसल्याने, आपल्या आयुष्याचा निर्मळ झरा न अडवता वाहवत आपला प्रवास सुखकर करायचा एवढंच आपलं जीवितकार्य!
 
आयुष्य हे वाहत्या झऱ्यासारखंच आहे... प्रारंभापासून निर्मळ, खळाळतं असलेल्या या झऱ्याला अनुभवांनी प्रौढ करूनदेखील ते सौंदर्य अंतापर्यंत आपण राखायचं असतं... सगळे फ्लेवर्स चाखून सुद्धा लक्षात ठेवायचं असतं, सरबतावर तहान भागवणारं हे शुद्ध पाणीच असतं!



सोनल

Sunday, 1 July 2018

माझं सुनाद विश्व

उदरातल्या गर्भाच्या हृदयाचे पहिले ठोके ऐकू यावे आणि मातेचं मन उत्साह, उत्सुकता, आशा अशा अनेक भावनांनी उचंबळून यावं तसं माझं होतं, ढोल-ताशाचा वर्षातला पहिला ठोका ऐकू आला की...!


सुरुवातीला ढोलांची कच्ची धडधड, ताशांची कच्ची तडतड कानांवर पडायला लागते. हळूहळू वादनाचा जसा योग्य शिक्षण आणि पोषणाने विकास होऊ लागतो, त्या कच्च्या धडधड आणि तडतडीत देखील एक प्रकारची सुसूत्रता जाणवायला लागते. वेगवेगळ्या लय-तालांचे धडाकेबाज मिश्रण रूप साकारायला लागते. 

या जडणघडणासाठी कष्टही तेवढेच असतात. घडविणाऱ्याने ढोल-ताशाचा एकेक भाग जसा प्रेमाने घडवलेला असतो, तसाच वादकाने त्याला प्रेमाने जपायचा असतो. टिपरू आणि काड्या वापरून वीरश्री जागवणारा, मेघगर्जनेसह तडाडणाऱ्या विजेसारखा गगनभेदी नाद निर्माण करताना त्या ढोल-ताशाचा गंभीर आत्मा समर्थपणे मिरवायचा असतो.

गर्भासह माताही विकसित व्हावी तसा वादक तयार होऊ लागतो; आणि येतो तो दिवस - बाप्पाच्या आगमनाचा! बाप्पासमोर पहिलं वादन, त्याच्या स्वागतार्ह, त्याला समर्पित... पहिलं-वहिलं पूर्णत्वाला आलेलं वादनाचं प्रथमदर्शन, प्रथमश्रवण, प्रथम समर्पण! ताशा लय बदलतो तसा ढोल ताल धरतो... आता सर्वत्र निनादते ती परिपक्व लय-तालाची दिमाखदार जुगलबंदी. भारावलेल्या वातावरणात संचारतो एक नवा उत्साह, एक नवं चैतन्य, एक नवा आनंद! सारं वातावरण भारावून टाकणारं जोरदार वादन झाल्यावर माझ्यातल्या वादकाचा नुकताच एका नवचैतन्याला जन्म दिलेल्या मातेप्रमाणे देह सकारात्मकरित्या थकतो, समाधानाने मन निश्चिंत होतं आणि वीररसाची जागा शांतरस केव्हा घेतो उमगत देखील नाही. 


पुढचे दहा दिवस असेच त्या चैतन्याचे लाड करण्यात जातात, त्याला गोंजारण्यात जातात, त्याला मिरवण्यात जातात. बाप्पा आले तसे पुन्हा आपल्या गावी निघतात... वर्षातल्या शेवटच्या मिरवणुकीचं धमाकेदार वादन होतं... तो शेवटचा दिवस संपूच नये असं वाटत असतानाच आपापली वाद्य पुन्हा मोकळी करून उचित स्थळी पोहचविण्याची वेळ केव्हा येते कळत ही नाही. 




आता निरोपाच्या क्षणी वेध लागतात पुढच्या खेपेचे... बाप्पासोबत या वाद्यवेडालाही पुढच्या वर्षी लवकर या म्हणत मी पुन्हा एकदा ती तडतड अन धडधड हृदयात साठवून त्या स्वप्नवत सुनाद विश्वातून बाहेर पडते.



😇 सोनल

Tuesday, 2 January 2018

नव्या वर्षाचं रिझोल्यूशन

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
नवीन नवीन सगळं कसं छान वाटतं
अगदी या १ जानेवारी सारखं...
दर वर्षी या तारखेला भिंतीवरचं कॅलेंडर बदलतं;
तसंच बदलतं नव्या वर्षाचं रिझोल्यूशन.

गेल्या कित्येक वर्षांत जे जे म्हणून करायचं बाकी राहिलं,
ते ते मग या संकल्पाच्या यादीमध्ये समाविष्ट होतं.
कोणाला तब्येत वाढवायची, तर कोणाला चरबी कमी करायची;
कोणाला कुटुंबासोबत क्वालिटी टाइम घालवायचा, तर कोणाला स्वतःसाठी वेळ द्यायचा.
कोणाला काही तरी नवं शिकायचं, तर कोणाला आपल्या बालपणीच्या छंदासाठी वेळ काढायचा;
कोणाला व्यसनं सोडवायची, तर कोणाला काही छानशी व्यसनं जडवायची.

हे आणि असेच किती कोण जाणे,
वर्षाच्या या सुरुवातीला संकल्पांचे खच पडतात.
हळू हळू सुरुवात होते, अगदी जोश आणि जल्लोषात!
फिलिंग सारं नवं नवं, जबरदस्त...

एक आठवडा जातो, दोन जातात,
पाहता पाहता बावन्न ही सरतात;
आणि पुन्हा येते नव्या वर्षाची पहिली तारीख.
आजही काही नवे डोंगर रचायचे असतात, संकल्पांचे.
काही 'या वर्षी मात्र नक्की' म्हणत सरल्या वर्षांचेच उकरून काढायचे,
काही 'गेल्या वर्षीचं जरा अशक्यच होतं, आता आपल्याला आपल्या लिमिट्स समजल्या' म्हणत थोडे कमी उंचीचे नव्याने बांधायचे.

या वर्षीही असेच किती कोण जाणे,
संकल्पांचे डोंगर पसरतात.
हळू हळू शहानिशा होते,
मागे का अपूर्ण राहिलं, आणि या वेळी त्या कारणांवर कशी मात करायची याची!
फिलिंग सारं नव्याने जबरदस्त...

काहींचे दर वर्षीप्रमाणे आरंभशूर होतात,
काही सर्व मोहमायेतून आपला मार्ग बरोबर काढतात.
आरम्भशूरांचे आता पुढच्या १ जानेवारीचे हवेत इमले रचले जातात;
आणि याच काळात योग्यांनी आपले एकेक डोंगर सर केलेले असतात.

योगी हळू हळू सराईतपणे पट्टीचे होतात,
आणि
पट्टीचे आरंभशूर योग्यांच्या अचीव्हमेंट्स ना लाइक्स देत 'साला, आपण पुढच्या वर्षी हे नक्की करणार' म्हणत पुन्हा स्वप्नांत हरवतात.

अशा वेळी आमच्यासारखे काही जण कोपऱ्यात आरामखुर्चीवर बसून असतात;
जगाचा समतोल कसा राखला जातो याचं आश्चर्यमिश्रीत कौतुकानं निरीक्षण करत...!


😎
सोनल